1. De St. Bonifaciusschool als Rijksmonument
De R.K. Sint Bonifaciusschool is in 1917 gebouwd in de stijl van de
‘Nieuwe Haagsche School’ naar een ontwerp van de Haagse architect Co Brandes
in samenwerking met architect Wouters. Het gebouw, dat bestaat uit kubische bouwmassa’s,
die sprongsgewijze in elkaar grijpen, is in twee fasen gebouwd en pas
in 1929 door Wouters voltooid.
In een later stadium zijn diverse uitbreidingen tot stand gekomen, die niet passen
in het oorspronkelijke ontwerp.
Het gebouw is van groot belang voor de Nederlandse architectuurgeschiedenis
omdat het gaat om:
het eerste belangrijke werk van de architect Co Brandes, die met dit ontwerp
de grondlegger is geworden van de ‘Nieuwe Haagsche School’;
een bijzonder ontwerp binnen de ontwikkeling van de Nederlandse scholenbouw
aan het begin van de 20ste eeuw ;
een ontwerp met een hoge mate van gaafheid, met hoge esthetische
kwaliteiten van hoofdvorm, detaillering, materiaalgebruik en bijzondere samenhang
tussen in- en exterieur;
een onderdeel van een ensemble van R.K. gebouwen met kerk, pastorie, zusterhuis,
verenigingsgebouw en jongens- en meisjesscholen.
Bij besluit van 19 april 2000 heeft de staatssecretaris van onderwijs, cultuur
en wetenschappen de school geplaatst op de Rijkslijst van monumenten.
Links de oorspronkelijke entree, onder het trappenhuis.
2. Recente plangeschiedenis
Al in 1985 werd duidelijk dat het schoolgebouw op den duur met de gewone onderhoudsbudgetten van het
ministerie van onderwijs niet meer te handhaven zou zijn. Sinds die tijd is het bestuur van
de school voortdurend bezig geweest om plannen voor herstel of nieuwbouw. Omdat in die periode
de waarde van de jongere bouwkunst, waartoe de ‘Nieuwe Haagsche School’ behoort, nog onvoldoende
werd onderkend, werd door het bestuur en de gemeente met name gestreefd naar nieuwbouw.
Daarmee is een lange tijd van ontwerpen, onderhandelen en aanvragen ingetreden, waarbij steeds
de einddatum werd opgeschoven. Nog in 1998 werd een plan door de gemeenteraad aanvaard voor
nieuwbouw, met appartementen op de plaats van de huidige school om het gehele project
mede te financieren. In dat zelfde jaar werd door een Leidse stichting voor behoud van
monumenten een aanvraag gedaan om de school aan te wijzen als Rijksmonument.
Nadat duidelijk werd dat de aanvraag zou worden gehonoreerd, is de koers verlegd van nieuwbouw
naar restauratie.
Deze langdurige procedure heeft geleid tot een ernstige situatie van achterstallig onderhoud.
Omdat al sinds 1985 is uitgegaan van sloop en nieuwbouw, zijn zowel intern als extern geen
investeringen gedaan. Dit was ook nauwelijks mogelijk, omdat het gehele budget voor onderhoud
moest worden besteed om de steeds slechter wordende school te verwarmen en bouwgebreken
zodanig te herstellen dat er geen gevaar voor de leerlingen zou kunnen ontstaan.
Na de restauratie werd overigens wel een verantwoorde exploitatie mogelijk.
3. Restauratie
In januari 2001 werd een begin gemaakt met deze restauratie.
Daarbij werd het oorspronkelijke gebouw van Co Brandes geheel gerestaureerd en werd het
bouwfysisch op een niveau gebracht dat noodzakelijk was voor een goede exploitatie.
Uitwendig werden de muren gevoegd, de draaiende delen van de kozijnen vervangen en werden
luifels en borstweringen hersteld.
Inwendig werden latere veranderingen ongedaan gemaakt en werden de gewelven in de gangen
op een bijzonder wijze verlicht. Daar waar oorspronkelijk glas-in-lood verloren is gegaan,
werd gestreefd naar herstel.
De latere aanbouwen werden gesloopt om het hoofdgebouw van alle zijden in oude luister
te laten zien. Ook voor de omgeving is een stedenbouwkundig ontwerp vastgesteld, waardoor
de omliggende bebouwing werden afgestemd op het jonge monument.
Het gemeentebestuur heeft naar een situatie gestreefd waarin de Bonifaciusschool
het middelpunt is geworden van het zuid-westelijk deel van het centrum.
)
)
)
)